Vēstõr

Āigõn ūb pǟrmoz kord nimētõd "Adya", kudā lībid keļļõb "krandõ" vai "mala".

"Kurzemõ Vēstnes" andõ tiedõdõ kībõrõstõ mõtõksõst pie Āigõn ūbõ.

Uga Skulme gleznõs Āigõn jō vālda mākslõks darbas "Āigõn griuva" (1959). Täm mākslõks darbas lǟnda sērijõn, kim lǟn vēl tähtõbõd darbad – tämāž, "Tšīņõd moment" (1926) jõn "J. Fabriciusõ dzīvõ jõ tšīņõ" (1949).

Āigõn jõvāldõ kȯļd lǟn populārõd ainavõmākslõkõd tūbbõks.

Padomju Latvijõn lǟ’j, rāudtīed jõ pagast rōbõžõn, sāg lǟ’ma veidõjõd vasarnīcõd jõ maždārziņ ciemõd Āigõ jõvāldõm. Nēmõd ciemõd lǟn –
VEF-Skulte, Universitāt, Kaija, Diāna, Mežvīns, Alfa, Nākotne, Saule jõ Koklītes,
– kūrd piemiņõd kļuvõ par daļ kūr Skultõ ciemõ administrātīvõ teritorijõ.

Valsts Elektrotehniskõ Fabrikõ (VEF) 1960. sīmõn lõp lǟ’ pišķīrõ 600 m² zēmsgabald darbiniekõm atputõks, kim lǟn dõmõtõ pǟl sootsiaalpolitīkõ – dābõ pieejamõks darbad ļaudõm jõ zaļõks zonõs.

Ta izveid izraisõ vietējõ sabiedrībõ vastõpānõ:

• Vidõ aizsargõm bāzõd – ciemõd būvniekõb apdraudõ dābiskõ ainavõ Āigõ krastõm.

• Pieklūvõ ierobõžõm – publikõ zonõ lǟ’t vähõks piemiņ Āigõn.

• Būvniekõb strīdõ – iedzīvotāi sūdõ päl būvniekõb krastõ tuvõm.

• Dābõ skaistum aizstāvõm – vietējõ vōl pǟl apstādinõ projektõd, kūo dēļ Āigõ skaistum jõ ekoloogõks vērtõb saglabõ.

1989. sīmõn 2. märtsõn lehtõn “Padomju Jaunatne” lǟ’ timdõ lugdõ, kim rāntõm vietõid iedzīvotõid protestõd päl vasarnīcõd kuoparatīvõd paplaštõm pie Āigõ jõl.

Lugdõ timdõ pierõ problēmõd:

• Rōndõ zonõd iznicinõm – dārzkopõbas kuoparatīvõd būvniekõb pǟl;

• Vēstõriskõ ainavõ sabrõkšõm – vajõdzībõ saglabõt jõ dabõks vidõ;

• Kopietõ tāhttõ – aizsargõt jõ jõ ierobõžõt būvniekõb tuvõm;

• Lielõm iedzīvõtõid skaits – jūdõm pǟl vidõ jõ dzīvõ kvalitātõ.

Tänāpǟv Āigõ jõl viel lǟ’ tähtõbõd vietõid iedzīvotõid jõ dabõ sõbrõ silmõs. Päl vēstõriskõd konfliktõd päl apbūv, pūldõ centõm lǟ’ suunõd jõ dabõ aizsargõm jõ lǟdvõrsõ attīstībõ.

Timdõ tähtõbõd ūomõ kvalitātõ pētõm, kõd kopõm lǟ’ vērtõd kui labõ. Jõl regulārõn novērojõm, ku sǟb saglabõt jõ ekoloogõks stāvõkõ, jõ iedzīvotõid lǟ’ aicinõd aktīvõn osalõm jõ aizsargõm.

Mūsdienõ prioritātõd:

• Ekoloogõks lǟdvõrsõ uztūrõm – kontrolē sedimentõ jõ fosforõ lōļņi, uzlabõ zīvõ migratsioonõs iespõ;

• Kopietõ osalõm – novērojõmõ forumõd, ziņõmõm päl aizsprostsõm, kopietõs initsiatiivõs;

• Dabõ vērtõbõ saglabõm – tähtõbõ pētõm foreļõ dzīvõtnõd jõ bebrõ radītõd izmainõm;

• Dīgitālõ platformõ – projektõ "Digitālõ Āigõ" sǟb iedzīvotõidõ võimalustõd uzzinõdõ, daļõtõmõs jõ rīkotõmõs päl Āigõ labõ.